<< Cofnij
Łosie k. Gorlic to wieś łemkowska, której mieszkańcy tradycyjnie zajmowali się wędrownym handlem mazią i smarami. Niegdyś była to tzw. kołomaź używana głównie do smarowania osi drewnianych wozów. Uzyskiwano ją w procesie suchej destylacji odpadów sosnowych.

Od połowy XIX wieku, w miarę rozwoju na Podkarpaciu przemysłu naftowego, łosianie zaczęli przestawiać się na produkcję i handel smarami technicznymi i olejami pochodzenia ropnego. Zajęcie to do II wojny światowej było podstawowym źródłem zarobkowania większości mężczyzn z tej wsi. 

Przez dziesięciolecia, każdej wiosny,  z Łosia wyjeżdżały specjalnie przystosowane wozy wypełnione mazią, smarami i olejami. Docierały one w głąb Polski, Rosji, na Litwę, Łotwę, Węgry aż po daleki Siedmogród. Zasięg i trasy wędrówek zmieniały się wraz z sytuacją polityczną. W 1934 roku w drogę wyruszyło 335 wozów maziarskich. Po II wojnie światowej wskutek wysiedleń w ramach Akcji „Wisła”, handel się załamał. W latach powojennych handlowało jeszcze kilkunastu maziarzy z Łosia. Ostatni maziarz wyruszył w trasę w latach 70. XX wieku. Intratny zawód i związane z nim migracje spowodowały istotne przemiany kulturowe we wszystkich dziedzinach życia: m.in. architekturze, stroju, stylu życia. 

Uroczyste otwarcie Zagrody Maziarskiej - nowego oddziału Muzeum „Dwory Karwacjanów i Gładyszów” odbyło się 31 października 2009 roku. 
 
Zagroda Maziarska jest tradycyjną zagrodą łemkowską in situ. Graniczy z zabudowaniami z początku XX wieku, oraz z czynną cerkwią greckokatolicką z 1810 roku. Od świątyni oddziela ją zabytkowy mur cerkiewny. Zespół muzealny stanowi przykład łemkowskiej architektury Łosia końca XIX wieku. Znajduje się tu chyża (chałupa) z 1899 roku i budynki gospodarcze: stodoła oraz spichlerz. Jedynym translokowanym obiektem na terenie Zagrody, jest chyża ze  z Bartnego z 1928 roku. Cała wieś malowniczo położona nad potokiem Łosianka, warta jest zwiedzania. Zachowało się tutaj wyjątkowo dużo oryginalnych budynków pochodzących zarówno z końca XIX, jak i z pierwszych dziesięcioleci XX wieku.

Tematem wiodącym ekspozycji stałej jest maziarstwo. Problematyka ta, pokazana jest na szerszym tle etnograficznym, ukazującym tradycyjną kulturę Łemkowszczyzny Zachodniej. Na wystawie prezentowane są eksponaty, a także: mapy, fotografie oraz plansze z tekstami informacyjnymi. Część miejsca poświęcono zajęciom pozarolniczym Łemkowszczyzny gorlickiej takim jak np.: łyżkarstwo, dziegciarstwo. W budynku gospodarczym znajdują się oryginalne wozy maziarskie, w tym  wóz Dymitra Kareła, jednego z ostatnich maziarzy z Łosia. W spichlerzu prezentowana jest wystawa „Relikty”, gdzie pokazane zostały, często jedyne, zachowane elementy z kilku nieistniejących cerkwi łemkowskich . Głównie są to krzyże wieńczące z XVIII i XIX w.  

Ekspozycja stała dotycząca maziarstwa została naukowo opracowana i zaprojektowana przez etnografa Marię Brylak-Załuską. 






 
 

Zapowiedzi

10 czerwca 2020 - 31 grudnia 2020

Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów

10 czerwca 2020 - 31 grudnia 2020

Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów

23 sierpnia 2020 - 31 grudnia 2020

Skansen, Kasztel, Zagroda

01 września 2020 - 15 października 2020

małopolska

01 września 2020 - 10 października 2020

Kasztel w Szymbarku

Newsletter

Bądź na bieżąco i zapisz się do naszego biuletynu.

* indicates required

Informacje

ZAGRODA MAZIARSKA W ŁOSIU
"Maziarska Farmsted" in the village of Łosie

Godziny otwarcia

kwiecień - październik
poniedziałek - piątek 9:30 - 17:30
sobota - niedziela 9:00 - 15:00

listopad - marzec
poniedziałek - piątek 9:30 - 17:30
sobota 9:00 - 15:00
niedziela nieczynne

Ostatni zwiedzający przyjmowani są pół godziny przed zamknięciem.

Opening hours

April - October
Monday - Friday 9:30 a.m. - 5:30 p.m.
Saturday & Sunday 9 a.m. - 3 p.m.

November - March

Monday - Friday 9:30 a.m. - 5:30 p.m.
Saturday 9 a.m. - 3 p.m.

Sunday closed

Please note that last entry to the museum is 30 minutes before closing times.


Bilety wstępu / admission fees

Bilet normalny / regural - 4 zł
Bilet ulgowy / reduced - 2 zł
Bilet dla posiadacza Karty Dużej Rodziny: 2,00 zł
(zwiedzanie z przewodnikiem, guided tour)

Dzień wolnego wstępu / free entrance - czwartek / Thursday (zwiedzanie bez przewodnika / without a guided tour)

Możliwość zwiedzania z przewodnikiem / guided tour - 15,00 zł




CERKIEW W BARTNEM
Greek-catholic Church of St. Cosma and Damian in Bartne


Cerkiew udostępniana zwiedzającym po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym.

Orthodox church available to visitors after earlier telephone notification.

W związku z przygotowaniami do remontu, spichlerz plebański w Bartnem, wyłączony jest ze zwiedzania do odwołania.


18 351 84 54 (ks. Mirosław Cidyło)

Godziny otwarcia

poniedziałek - czwartek 9:00 - 17:00
sobota 9:00 - 18:00
niedziela 14:00 - 18:00


Opening hours

Monday - Thursday 9:00 - 17:00
Saturday 9:00 - 18:00
Sunday
14:00 - 18:00

Bilety wstępu / admission fees

Bilet normalny / regular - 5 zł
Bilet ulgowy / reduced - 2 zł

 

 

W związku z przygotowaniami do remontu, spichlerz plebański w Bartnem, wyłączony jest ze zwiedzania do odwołania.

Dane kontaktowe / contact

"ZAGRODA MAZIARSKA" w Łosiu
Łosie 34,
tel. 18 353 43 63
tel. 601-411-590 (Klaudia Zbiegień)
e-mail: zagroda.maziarska@gmail.com

CERKIEW w Bartnem
Bartne 38-307 Sękowa
tel. 18 351 84 54 (ks. Mirosław Cidyło)

Mapa dojazdu

Łosie:

Bartne:

Zapisz

Do góry